GELİR DAĞILIMI VE GİNİ KATSAYISI

Gelir dağılımı, içerisinde bulunduğumuz süreçte her zamankinden daha önemli bir konu haline gelmiştir. Ülkemizde çalışan nüfusun üçte birinden fazlasının asgari ücretle çalışıyor olduğu bir dönemde, gelirin adil bir şekilde dağıldığını düşünmek çok da akıl kârı olmayacaktır. Peki gelir dağılımı hangi oranlarda gerçekleşiyor ve bunu diğer ülkelerle nasıl karşılaştırabiliriz? 

TÜİK tarafından yayınlanan verilere göre 2020 yılına geçildiğinde Türkiye’de en yüksek gelir seviyesine sahip %20’lik kesimin, toplam gelirden elde ettiği pay 1,2 puan artarak %47,5 olurken; en düşük gelir seviyesine sahip %20’lik kesimin, toplam gelirden elde ettiği pay %0,3 puan azalarak %5,9 olmuştur. Bunu daha açık bir şekilde ifade etmek için zenginlerin daha zengin, fakirlerin daha fakir olduğu bir süreç içinde olduğumuzu düşünebiliriz.

 Bu özellik, gelişmemiş ülkelerin başlıca özelliklerindendir. Gelişmemiş ülkelerde, varlıklı ile dar gelirli vatandaşlar arasındaki makas geniştir. Ekonominin gidişatı halen kötü bir izlenim veriyorsa, bu makas açılmaya devam edecektir. 

Değişen oranların küçük sayılar olması, konunun ciddiyetini hafifletmemeli. Çünkü bu sayılar ülkenin nüfusu göz önüne alınarak tekrar oranlandığında, ne denli vahim bir sonuç olduğu daha net ortaya çıkacaktır. 

Peki geri kalan çoğu istatistikte olduğu gibi gelir adaletsizliğini ifade eden bir sayı, oran veyahut buna benzer bir ifade mevcut mudur? Pek çok konuda olduğu gibi bu karşılaştırmayı da yapabilmemiz için de bir “katsayı” mevcuttur. Milli gelirin dağılımının ne kadar eşit olduğunu ölçmek için “Gini Katsayısı” kullanılır. 

Gini katsayısı, 0 ve 1 arasında değer alır. Bu değer 0’a yaklaştıkça eşitsizlik azalır, 1’e doğru yaklaştıkça eşitsizlik artar. Katsayının 0 olması, gelirin tamamen adil olarak dağıtıldığı anlamına gelir. 

Bu kurala göre Türkiye’nin Gini Katsayısı 2020 yılında, 2019 yılına göre 1’e daha yakın olmalıdır. Nitekim TÜİK tarafından yapılan araştırmada da Gini Katsayısının 0,015 puan artarak, 0,410 seviyesine yükseleceği tahmin edildi. 

Global olarak karşılaştırma yapmak istersek, gelir dağılımı konusunda hiçbir ülkenin 0,2 seviyesinin altında kalmaması bazılarımızda hayal kırıklığı oluşturabilir. 2020 verilerine göre en düşük Gini Katsayısı 0,21 civarındadır. Peki bu ülke kimdir?

Birçok pozitif karşılaştırmada en üst sırada yer alan İskandinav ülkelerinden biri, bu sefer birincilik koltuğuna oturamamıştır. Teknoloji, sanayi ve yoğun üretimde en üst sıralarda yer alan ABD’nin de bu konuda oldukça hayal kırıklığı yarattığını söyleyebiliriz.

Milli gelir dağılımında dünyanın en adaletli ülkesi 0,21 civarındaki Gini Katsayısı ile Slovakya olmuştur. İskandinav ülkelerini temsilen en üst sırada olan Danimarka, kendine 5. sırada yer bulabilmiştir. Tek başına dünya gelirinin %21’inden fazlasını oluşturan ABD, ne yazık ki bu astronomik geliri adil bir şekilde dağıtabilen ülkelerden olamamıştır.

 OECD tarafından yayınlanan grafiğe göre 0,4 civarındaki katsayısı ile kendine 34. sırada yer bulabilmiştir. Türkiye ise 0.41 dolayındaki seviyesiyle 36. sırada yer almaktadır. İngiltere ve Çin gibi, dünya gelirinden küçümsenemeyecek oranda pay alan ekonomilerin de ilk otuza girememiş olması, dünyanın ciddi bir problemle karşı karşıya olduğunu ortaya koymaktadır. 

Bir kere daha anlamalıyız ki adil bir yönetim ve adil bir devlet zenginlikle değil, etik değerler ve ahlaki temellerin üzerine inşa edilen bir sistemle mümkündür. 

KAYNAKÇA:

Eğilmez, M. (2019, 09 18). Kendime Yazılar. Türkiye’de Gelir Dağılımı, Gini Katsayısı ve Yoksulluk Oranları: https://www.mahfiegilmez.com/2019/09/turkiyede-gelir-daglm-gini-katsays-ve.html adresinden alındı

Eğilmez, M. (2020, 12 06). Kendime Yazılar. Gelir Dağılımında Son Durum: https://www.mahfiegilmez.com/2020/12/gelir-daglmnda-son-durum.html adresinden alındı

ERTÜRK, M. Ö. (2020, 07 22). Sözcü. “Dünya ekonomisindeki payımız yüzde 0.86’ya indi” diyen ekonomist Kadıoğlu: Mehter Takımı gibi ‘iki ileri bir geri’: https://www.sozcu.com.tr/2020/ekonomi/dunya-ekonomisindeki-payimiz-yuzde-0-86ya-indi-diyen-ekonomist-kadioglu-mehter-takimi-gibi-iki-ileri-bir-geri-5944685/ adresinden alındı

TÜİK. (2021, 06 15). Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması, 2020: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Gelir-ve-Yasam-Kosullari-Arastirmasi-2020-37404 adresinden alındı

Bu İçeriği Puanlayın
+1
1k
+1
568
+1
420
+1
602
+1
161

Hasan Yılmaz

“Yıldız Teknik Üniversitesi İşletme bölümü öğrencisiyim. İktisadi ve tarihi konuları araştırmak hobilerim arasında. Güncel sorunların sebeplerini araştırıp, insanlara olabildiğince anlaşılabilir bir şekilde anlatmaktan çok zevk alırım. Yeni şeyler keşfetmeyi seviyorum.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir